Sen o pływaniu: co oznacza ten sen?

Klasyczne odczytanie jest tu ciekawsze niż nowoczesne, emocjonalne. Korpus czyta pływanie jako wejście w wielką sprawę, a nie jako stosunek do uczuć: skoro morze figuruje w tej tradycji zwyczajowo władcę albo siłę znacznie większą od śniącego, to pływanie w nim czytane bywa jako wejście w układy z taką siłą, a wyjście na ląd — jako wyjście z nich cało. Rozciągnięcie to podajemy z ostrożnością: sam rejestr morza jako wielkiej mocy jest w materiale klasycznym dobrze poświadczony, a wniosek o układach z możnym człowiekiem jest tym, jak tradycja ten rejestr stosuje, więc mówimy, że tak czyta jeden z nurtów, a nie że tak brzmi ustalona reguła.

Dalej rejestr jest już zwyczajny: dopłynięcie do drugiego brzegu czytane bywa ku sprawie doprowadzonej do końca; pływanie bez widoku lądu albo w wodzie ciemnej i wzburzonej — ku sprawie, w której śniący jest ponad własną głębokość. Kontrast z tonięciem jest w tej tradycji jej własny i wyraźny; hasło o tonięciu niesie go w pełni i tam należy po nie sięgnąć. Woda czysta czytana jest przychylnie w całym tym korpusie, nie tylko przy pływaniu, i uczciwie jest podać to jako nawyk ogólny, a nie jako regułę tego hasła.

Zestaw kontrastów jest tu kompletny: tonięcie jest byciem zabranym przez żywioł, latanie jest własną mocą śniącego w ośrodku, który nie stawia oporu, a pływanie jest tą samą mocą w jedynym ośrodku, który opór stawia. Do tego dochodzi to, że pływanie trzeba podtrzymywać. Ruch trwa albo ustaje, twarz musi wracać do powietrza — a w odczytaniu jungowskim czyni to z pływania obraz stosunku do treści nieświadomych, którego nie osiąga się raz na zawsze: kompetencja jest tu pracą bieżącą, a nie stanem zdobytym.

Momentem, na którym sen zwykle się obraca, jest utrata dna: do tej chwili umiejętność jest techniką, od tej chwili jest zaufaniem. I wreszcie postać częsta, a rzadko opisywana — sen, w którym śniący pływa lepiej, niż potrafi na jawie. Czyta się ją ku zdolności, którą psychika zarejestrowała wcześniej niż świadome ja: sen jako uprzedzenie, a nie jako życzenie. Wszystko to pozostaje sposobem pracy szkoły z obrazem.

Rejestr sennikowy najpierw i z zastrzeżeniem: odczytania mają kształt taki, że przeprawa przez wodę i dotarcie na drugą stronę zapowiadają sprawę doprowadzoną do skutku; pływanie w wodzie czystej czytane jest przychylnie, a w mętnej albo ciemnej — ku kłopotom przed śniącym; zapadanie się albo niemożność wyjścia — niepomyślnie. Hasło o tonięciu niesie własny materiał i tam należy odesłać. Referujemy kształtem, bo wersje ksiąg się różnią.

Z języka bierzemy najpierw 如鱼得水 (rú yú dé shuǐ, „jak ryba, która trafiła do wody”) — wyrażenie na bycie całkowicie w swoim żywiole i naturalna rzecz, po którą sięga się, opisując pływanie bez wysiłku; własny materiał ryby niesie hasło o rybie, a tutaj bierzemy sam zwrot. Dla pływania pod prąd język ma obraz łodzi, nie pływaka, i uczciwie to powiedzieć: zwrot o łodzi prowadzonej pod prąd, w którym niepłynięcie naprzód jest cofaniem się, wyłożony jest przy śnie o łodzi i tam należy po niego sięgnąć.

Najlepsza linijka stoi zaś po przeciwnej stronie umiejętności: 淹死的都是会水的 (yān sǐ de dōu shì huì shuǐ de, „topią się ci, którzy umieli pływać”). Zdanie to mówi, że sama kompetencja bywa narażeniem — bo to pewny pływak wypływa za daleko — i to na nim rzecz obraca się od sprawności ku ryzyku. Do wody mętnej dochodzi wreszcie 浑水摸鱼 (hún shuǐ mō yú, „łowić ryby w mętnej wodzie”): zwrot o kimś, kto na mętności korzysta, przez co sen o ciemnej wodzie zyskuje drugie pytanie — czy śniący w niej zabłądził, czy raczej z niej korzysta. Zwrot o wodzie, która unosi łódź i która ją wywraca, należy do hasła o łodzi i tam jest wyłożony.