Sen o studni: co oznacza?

Studnia ma w tym materiale dwa rejestry i oba należy podać. Pierwszy jest tekstowy i ciężki: to do studni — do dołu bez wody — bracia spuszczają Jusufa, i stamtąd zaczyna się jego droga przez niewolę do wielkości. Ta strona wraca do sury Jusuf z kilku stron — bracia i ich zawiść przy śnie o bracie, kłamstwo o wilku przy śnie o wilku — a studni przypada w tej opowieści rola naczynia zdrady: najniższe miejsce, z którego zaczyna się wywyższenie. Sen o wpadnięciu do studni niesie więc w tym rejestrze próbę — ciemność, w której nikt nie słyszy — ale próbę z dalszym ciągiem: korpus pamięta, że z tej studni wychodziło się ku czemuś większemu.

Drugi rejestr jest gospodarski i pogodniejszy: studnia to zaopatrzenie domu — woda dobywana pracą, własne źródło utrzymania. Korpus czyta studnię z czystą, obfitą wodą ku dostatkowi i pożytkowi domu; czerpanie — ku staraniu, które przynosi owoc; studnię wyschniętą albo zawaloną — ku zaopatrzeniu wstrzymanemu: źródłu utrzymania, które przestaje dawać. Oba bieguny należą do hasła i nie kłócą się ze sobą — studnia jest w tym materiale miejscem, gdzie głębia domu styka się z jego codziennością: tym samym otworem przychodzi woda i w ten sam otwór można wpaść.

Psychologia analityczna czyta studnię przez to, co odróżnia ją od każdej innej wody: głębia jest tu osiągana pracą. Rzeka płynie sama, ocean jest bezmiarem — studnia wymaga liny, wiadra i wysiłku za każdą miarę: dostęp do głębi wykopany świadomie, na własnym podwórku, obudowany cembrowiną. To obraz relacji z nieświadomością, jaką szkoła uważa za najzdrowszą: nie zalanie i nie ignorowanie, lecz czerpanie — regularne, ograniczone, wiadro po wiadrze. Sen o wyciąganiu czystej wody czyta się jako obraz pracy wewnętrznej, która przynosi owoc: śniący ma dostęp do własnej głębi i korzysta z niego w sposób, który nie zagraża powierzchni życia.

Wpadnięcie do studni odwraca ten układ: głębia, z której miało się czerpać, pochłania czerpiącego — obraz zainteresowania własnym wnętrzem, które przeszło w uwięzienie w nim; rozmyślania, z którego nie ma już drabiny. A patrzenie w górę z dna — krąg światła zamiast nieba — czyta szkoła jako perspektywę zwężoną: świat oglądany z jednego, głębokiego miejsca, którego ciasnotę śniący przestał zauważać. Studnia jest w tym ujęciu głębią prywatną — mniejszą niż rzeka i ocean, omówione na tej stronie osobno, ale własną: sen o niej pyta, czy śniący do swojej głębi schodzi po coś — i czy wciąż umie z niej wyjść.

Studnia była w dawnych Chinach środkiem osady — wokół niej stawiano domy i przy niej wymieniano nowiny — i ludowe senniki podają odczytania tej postaci zgodnie z tą wagą: studnia z wodą czystą — pomyślność domu; czerpanie wody — nadchodzący pożytek; wpadnięcie do studni — znak niepomyślny; a smok schodzący do studni, omówiony przy śnie o smoku, jest w tym rejestrze osobnym, znanym obrazem utraty pozycji. Odczytania referuje się kształtem, jak zawsze — ich wspólny kierunek jest jednak wyraźny: studnia mierzy stan domu, a to, co dzieje się z jej wodą, dzieje się ze sprawami gospodarstwa.

Język niesie dwa obrazy pierwszej próby. 「井底之蛙」 (jǐng dǐ zhī wā, „żaba z dna studni”) to klasyczna przypowieść o ciasnym świecie wziętym za cały: żaba ze studni nie uwierzy w morze, bo jej niebo ma kształt kręgu cembrowiny — i sen o patrzeniu w górę z dna studni ma w tym zwrocie odczytanie gotowe i niewygodne: pytanie, czy to nie własny widnokrąg śniącego skurczył się do jednego wycinka. 「背井离乡」 (bèi jǐng lí xiāng, „odwrócić się od studni i opuścić strony rodzinne”) pokazuje zaś, czym studnia jest w tym języku naprawdę: samym słowem na dom — opuścić studnię znaczy opuścić wszystko, co swoje. Sen o odchodzeniu od studni, o studni zostawionej za plecami, czytany bywa przez ten zwrot ku wykorzenieniu: czemuś domowemu, od czego śniący się oddala. Wody studzienne i rzeczne mają wreszcie utrwaloną granicę — zwrot o studni i rzece, które sobie nie wadzą, omówiony przy śnie o rzece — i tam należy rejestr porządków rozdzielonych umyślnie.