Sen o krecie: co oznacza?

Kret (خُلد, khuld, w klasycznym arabskim; także współczesne الخُلد الأعمى, „ślepy kret”) nie należy do bogatych kategorii korpusu — i powiedzenie tego wprost jest dokładnym rachunkiem. Tradycja czyta zwierzęta podziemne przez ogólną zasadę, że to, co ukryte pod ziemią, jest albo sprawą ukrytą, albo sprawą idącą ku wypłynięciu — a kret siedzi w tej rame raczej niż we własnym haśle. Rozszerzenie z tego ogólnego odczytania jest w materiale legitymowane tam, gdzie stworzenie nie ma osobnego orzeczenia; artykuł mówi to wprost.

Dwie poświadczone kategorie niosą więcej odczytania między sobą. Tradycja czyta ślepotę (عَمى, 'amā) jako konkretny stan i czyta ją dwojako w zależności od tego, co jest przegapiane — ślepa figura, która mimo to zna konkretną sprawę, czyta się odrębnie od ogólnej ślepoty czytanej jako trudność widzenia, dokąd sprawa idzie. Bliskoślepość kreta siedzi wewnątrz drugiego odczytania; sen, w którym kret wypływa zdezorientowany, czyta się przez ogólną ostrożność wobec działania na ograniczonej informacji. A konkretne odczytanie ukrytej pracy — sprawy robionej w tajemnicy, której wynik śniący zobaczy później — jest tym, gdzie drążący kret najwłaściwiej się czyta. Imienia kompilatora nie przypisuje się wykładni.

Psychologia analityczna czyta kreta jako naprawdę trafny obraz konkretnej operacji psychicznej, którą szkoła traktuje substancjalnie: nieświadoma praca idąca poza widokiem ego. Obraz jest niezwykle dosłowny — zwierzę pracuje pod powierzchnią, niemal ślepe, i produkuje widoczny wynik dopiero, gdy pojawia się kopczyk ziemi — a szkoła czyta sen o krecie jako jeden z jaśniejszych raportów, jakie nieświadomość wysyła o stanie pracy obecnie w toku.

Odczytanie jest kompensacyjne i biegnie w obie strony. Dla kogoś niespokojnego, że w sprawie, której nie widać postępu, nic się nie dzieje, sen o krecie drążącym jest raportem psychiki, że coś się dzieje: niewidoczność nie jest tym samym co bezczynność. Dla kogoś przekonanego, że panuje nad własnym życiem wewnętrznym, sen o kopczyku na gładkim trawniku jest raportem, że praca szła bez konsultacji, a kopczyk jest pierwszym widocznym znakiem. Dwa fakty o zwierzęciu warte mają precyzję raczej niż metaforę: kret nie jest całkowicie ślepy — rozróżnia światło i ciemność, a jego podziemna nawigacja opiera się w istotnej mierze na dotyku i węchu raczej niż na aparacie wzroku, który ego zwykle traktuje jako standardowy zmysł. To rzeczywista biologiczna korespondencja z tym, co psychologia analityczna mówi o nieświadomości: nie brakuje jej orientacji, orientuje się władzami, których ego zwykle nie uznaje. A kret wypływa, bo tunele wymagają wentylacji i przemieszczona ziemia musi być usunięta; kopczyk nie jest ogłoszeniem, jest konsekwencją wykonanej pracy.

Chiński rejestr ludowy wokół kreta biegnie przez jeden klasyczny fragment i poza tym jest cienki. 《庄子·逍遥游》 (Zhuangzi, „Swobodna wędrówka”) zawiera stojącą figurę 「偃鼠饮河不过满腹」 (yǎn shǔ yǐn hé, bù guò mǎn fù), „kretopiś pije z rzeki i nie więcej niż napełnia brzuch” — klasyczny obraz wystarczalności w małej skali, małe stworzenie przy wielkiej wodzie biorące tylko to, czego potrzebuje. Fragment jest jedną z demonstracji Zhuangziego, że potrzeby mędrca nie są potrzebami cesarza, a kret w nim stoi za skromną miarą siebie, która nie próbuje konkurować z apetytem większego stworzenia.

Odczytanie senne rozszerza się z tego obrazu. Sen o krecie w tej rame czyta się chętniej jako obraz znalezienia własnej miary — małe, podziemne stworzenie przy jakimkolwiek wielkim zasobie, które je otacza, pijące brzuch pełen i nic więcej — niż jako omen konkretnej fortuny. Odczytanie jest uczciwe wobec tekstu raczej niż pożyczone z materiału innego zwierzęcia. Znak użyty w tekście Zhuangziego to 偃鼠; nowocześniejsza forma to 鼹鼠 (yǎn shǔ, kret). Rejestr sennikowy sam jest cienki; odczytania tej postaci w rodzaju „małe stworzenie pracujące niewidocznie” ku stałemu wysiłkowi. Materiał szczura (老鼠过街，人人喊打) należy do strony o szczurze i tu nie jest anektowany.